Contact
Wilt u wat meer weten over het project of hoe u iets kunt doen aan leeftijdsbewust beleid dan kunt contact met ons opnemen via onderstaande emailadressen:
info@leeftijdgeenpunt.nl
sandra.termaat@fnvbouw.nl
m.schuijer@bouwendnederland.nl
Uit de pers:
De vergrijzing een stap voor
Ook in de bouw slaat de vergrijzing toe. In 2010 is waarschijnlijk één op de vier werknemers 55 jaar of ouder. Zonder maatregelen om ouderen langer gezond aan de slag te houden, gaat veel vakkennis verloren en kunnen bedrijven het werk niet meer aan. In Oost-Nederland bonden FNV Bouw en Bouwend Nederland samen de strijd aan tegen de vergrijzing met het project 'Leeftijd? Geen punt!'
Er zijn mensen die fluitend hun pensioen halen. Veel werknemers in de bouw lukt dat echter niet. Vooral ouderen kampen vaak met lichamelijke klachten. Omdat de beroepsbevolking vergrijst, is het onvermijdelijk dat het aantal uitvallers en mensen die met pensioen gaan sterk toeneemt. "Door de grote uitstroom verwachten we dit jaar al een tekort aan productiecapaciteit", zegt Gerard Werkhoven, beleidsmedewerker sociale zaken van Bouwend Nederland voor de provincies Overijssel en Gelderland. "Bedrijven hebben wel genoeg werk, maar onvoldoende mensen om het te maken." Ook Edwin Bouwers, regiobestuurder van FNV Bouw in die provincies, ziet de vergrijzing met lede ogen aan. "In de bouw gaan harde klappen vallen. Dat komt door de vergrijzing én de zwaarte van het werk. In de bedrijfstak is het moeilijk om gezond je pensioen te halen, veel moeilijker dan bijvoorbeeld in een kantoorbaan."
Gezamenlijk project
FNV Bouw en Bouwend Nederland bedachten vorig jaar samen het project 'Leeftijd? Geen punt!' Het doel is simpel: zorgen dat werknemers langer gezond aan de slag blijven. Aan het project deden vijftien bedrijven mee in Oost-Nederland. Op basis van de ervaringen die ermee zijn opgedaan, krijgt het dit jaar een vervolg. In elk geval in Overijssel en Gelderland maar waarschijnlijk ook in andere regio's.
De pilot die is uitgevoerd voorzag erin dat werknemers en werkgevers voorlichting kregen over het belang van gezond werken en leven. Ter voorbereiding werden alle werknemers medisch gekeurd. Arbouw maakte daarvan een gezamenlijke rapportage, waarbij de groep deelnemers werd afgezet tegen de rest van de bedrijven in de regio. Ook vond bij de deelnemende bedrijven een nulmeting plaats. Daarbij werd gekeken naar het soort werk en de mate van vergrijzing. Daarnaast werd veel aandacht besteed aan de voorzieningen die de bedrijfstak al heeft om de gezondheid van werknemers te verbeteren, zoals de medische keuring bij de arbodienst, het recht op een assessment elke vijf jaar en het Loopbaantraject Bouw en Infra.
Beter communiceren
Uit de nulmeting blijkt dat de organisatie van het werk een belangrijk knelpunt is. Werkgevers werden daarom getraind in goed organiseren. "Op dat punt kan nog veel verbeterd worden", zegt Bouwers. "Zo staan materialen soms ver van de plaats waar ze verwerkt moeten worden. Daardoor moeten werknemers onnodig vaak tillen. Het ene moment moet worden overgewerkt, het andere moment staan de mensen stil. Dat soort dingen moet beter kunnen."
Een ander verbeterpunt is de communicatie tussen werkgevers en werknemers. Die verloopt vaak stroef. "Er wordt wel veel gepraat over de inhoud van het werk, dus hoé het gedaan moet worden. Maar veel minder over zaken als gezondheid en arbeidsomstandigheden. Evenmin wordt over ambities gesproken."
Om de communicatie beter te organiseren, werden functioneringsgesprekken gevoerd. In zo'n gesprek spelen de werkbeleving, de zwaarte van het werk en de persoonlijke ontwikkeling van de werknemer een belangrijke rol. Als uitvloeisel daarvan wordt voor hem een individueel toekomstplan opgesteld. Daarin worden afspraken gemaakt om het werk zodanig aan te passen dat de lichamelijke belasting daalt. Dat kan zelfs betekenen dat de werknemer van functie moet veranderen.
Loopbaanplanning
In dat laatste geval kan de werknemer terecht bij het Loopbaantraject Bouw en Infra. Binnen deze collectieve voorziening in de bedrijfstak worden werknemers begeleid naar ander werk als de kans op uitval te groot is. Ook kan de werknemer zich voor dit traject aanmelden als hij hogerop wil. "Stimuleer de werknemers vooral aan loopbaanplanning te doen", benadrukt Werkhoven. "Als werkgever loop je natuurlijk de kans dat een goede timmerman uitvoerder wil worden. Maar als je niets doet en nergens over praat, gebeurt dat heus ook wel. Als werkgever kun je maar beter goed op de hoogte zijn, zodat je daarop kunt inspelen door bijvoorbeeld op tijd naar een vervanger uit te zien."
Waardering
Voorman-metselaar Jan Aalbers (47) van Pelgrum Bouwbedrijf heeft waardering voor het project 'Leeftijd? Geen punt!' Hij vond de voorlichting nuttig en denkt dat het loopbaantraject van pas kan komen als te zijner tijd het werk te zwaar wordt voor zijn lichamelijke conditie. "Het is een oplossing, ook voor het geval je er met je werkgever niet uitkomt", zegt Aalbers. Hij hoopt echter dat het zover niet komt. "Lichamelijke klachten kun je beter voor zijn. Het scheelt een stuk als je een beetje op je lichaam let door bijvoorbeeld niet te zwaar te tillen. Daarom moet je altijd gebruik maken van de hulpmiddelen die voorhanden zijn."
Olievlek
Bouwers en Werkhoven hopen dat het project, waarvoor zij in het oosten het initiatief hebben genomen, ook landelijk zal aanslaan. "Als het in deze regio werkt, is het een instrument waarvan werkgevers en werknemers in de hele sector kunnen profiteren", zegt Bouwers. "We hopen dat het een olievlekwerking zal hebben." Werkhoven is ervan overtuigd dat het project zijn weg wel vindt. "We willen het niemand aanpraten. Dat hebben we bij de bedrijven die bij ons meededen ook niet gedaan. Werkgevers doen mee omdat ze zuinig zijn op hun mensen en het probleem van de vergrijzing serieus nemen. Naarmate de vergrijzing nijpender wordt, zullen steeds meer bedrijven die problematiek te lijf willen gaan."
Zie voor meer informatie de website www.leeftijdgeenpunt.nl.
Tekst Dennis Derksen